Piekeraarpiekerende man

 

Ben jij zo’n echte piekeraar? Misschien denk je onbewust dat als je maar “genoeg piekert” je kunt voorkomen dat je zorgen uitkomen. Maar het is een feit dat als je je zorgen maakt of piekert dit je lichaam kan beïnvloeden op een manier die je misschien zal  verbazen. Als het zorgen maken/piekeren te groot wordt, kan dit leiden tot gevoelens van angst en er zelfs voor zorgen dat je lichamelijk ziek wordt.

Wat gebeurt er door overmatige piekeren?

Piekeren betekent dat je je ongemakkelijk voelt bij een situatie of overdreven bezorgd bent over een mogelijk probleem. Bij ernstig veel piekeren gaat je lichaam in de ‘overdrive’ door dat je je constant richt op “wat er kan gebeuren.” Tijdens het overmatig piekeren, kun je last krijgen van angstgevoelens en zelfs paniekaanvallen. Veel chronische piekeraars hebben een gevoel van naderend onheil of onrealistische vrees die de situatie alleen maar verergert. Piekeraars zijn vaak overgevoelig voor dingen die gebeuren in hun naaste omgeving en kritiek van anderen. Zij kunnen dit ervaren als een potentiële bedreiging. Chronisch piekeren kan je dagelijks leven zo beïnvloeden dat het in nadelige effecten resulteert bij de prestaties op je werk, je eetlust, je relatie, je slaap en andere leefgewoontes. Vaak zoeken mensen die overmatig piekeren en ongerust zijn afleiding en ontspanning. Ze kunnen dan hun toevlucht zoeken in veelal schadelijke gewoontes zoals roken, te veel eten, alcohol en drugs.

Wat is angst?

Angst is een volledig normale reactie op stress. Echter langdurige angst kan leiden tot stoornissen zoals gegeneraliseerde angststoornis, paniekstoornis of sociale angst/fobie. Angststoornissen komen in Nederland bij meer dan 1.000.000 mensen, tussen de 18 en de 65 jaar, voor[1]. Angst manifesteert zich op verschillende manieren en discrimineert niet op leeftijd, geslacht of ras. Bij stressvolle gebeurtenissen, zoals een examen of een sollicitatiegesprek kan iedereen zich een beetje angstig voelen. En soms kan een beetje zorgen maken of angst zelfs nuttig zijn. Het kan helpen om je klaar ‘te stomen’ voor een naderende situatie. Bijvoorbeeld, als je je aan het voorbereiden bent op een sollicitatiegesprek, dan kan een beetje angst of zorg hiervoor je extra motiveren en vaak kun je jezelf daardoor nog beter presenteren aan de potentiële werkgever. Zorgen maken over een examen kan je helpen meer te studeren om beter voorbereid  te zijn op het examen. Maar overmatige piekeraars reageren snel en intens op deze stressvolle situaties of gebeurtenissen. Zelfs denken aan de situatie kan bij chronische piekeraars leiden tot angstaanvallen en apathie. Overmatig piekeren of voortdurende vrees of angst is schadelijk wanneer je je niet meer kunt concentreren op de realiteit van de dag of helder kunt denken. Mensen met angsten kunnen moeite krijgen om de zorgen van zich af te schudden. Wanneer dat gebeurt kunnen zij fysieke klachten ervaren.

Kan overmatig piekeren en angst een stress reactie in het lichaam veroorzaken?

Stress komt van de eisen en druk die we dagelijks ervaren of onszelf opleggen. Lange rijen bij de supermarkt, spitsuur in het verkeer, een telefoon die onafgebroken rinkelt, of een chronische ziekte zijn allemaal voorbeelden van dingen die stress kunnen veroorzaken. Wanneer je piekeren, zorgen en angst langdurig aanwezig zijn, is de kans groot dat je een stress reactie in het lichaam activeert. Deze reactie van het lichaam is een automatische fysiologische reactie genaamd de “vecht of vlucht” reactie wat resulteert in een golf van adrenaline en zet je lichaam in opperste staat van paraatheid, klaar voor het gevaar. Er was een tijd dat de “vecht of vlucht” reactie onze voorouders beschermde voor gevaren zoals wilde dieren. Hoewel we vandaag de dag zelden wilde dieren tegenkomen, bestaan er nog wel degelijk allerlei gevaren. Ze zijn er in de vorm van een veeleisende baas, je baby met koorts, of een ruzie met je partner.

Kan overmatig piekeren je lichamelijk ziek maken?

Chronisch piekeren en emotionele stress kan een groot aantal gezondheidsproblemen veroorzaken. Het probleem doet zich voor wanneer de “vecht of vlucht” reactie dagelijks wordt geactiveerd door overmatig piekeren en angst. De “vecht- of vlucht” reactie veroorzaakt de afgifte van stress hormonen waaronder cortisol. Deze hormonen verhogen de bloedsuikerspiegel en triglyceriden (bloedvetten) want deze kunnen door het lichaam als brandstof gebruikt worden om te vechten of weg te rennen. De hormonen kunnen ook leiden tot lichamelijke reacties zoals:

  • Moeite met slikken
  • Duizeligheid
  • Droge mond
  • Snelle hartslag
  • Vermoeidheid
  • Hoofdpijn
  • Concentratieproblemen
  • Prikkelbaarheid
  • Spierpijn
  • Spierspanning
  • Misselijkheid
  • Snelle ademhaling (hyperventileren)
  • Kortademigheid
  • Zweten
  • Beven en trillen

Wanneer de overmatige brandstof in het bloed niet wordt gebruikt voor fysieke activiteiten (vechten of vluchten), kunnen de door de chronische angst in het lichaam vrijgegeven stresshormonen ernstige lichamelijke gevolgen hebben, waaronder:

  • Onderdrukking van het immuunsysteem
  • Spijsverteringsproblemen
  • Spierspanning
  • Korte-termijn geheugenverlies
  • Hartvaat ziektes
  • Hartaanval

Als te veel piekeren en extreme angst niet behandeld wordt kan dit leiden tot depressie of erger. Voor al de hier bovengenoemde problemen is stress een van de belangrijkste aanstichters. Of je ziek wordt door langdurige stress hangt af van hoe je met je stress omgaat. Lichamelijke reacties op stress hebben effect op je immuunsysteem, je hart en bloedvaten, en hoe bepaalde klieren in je lichaam hormonen afscheiden. Deze hormonen helpen om heel veel functies in je lichaam te reguleren. Al deze systemen werken samen en worden sterk beïnvloed door de manier waarop je met je stress omgaat en je emotionele toestand. Het is niet de stress die je ziek maakt. Integendeel, het is het effect dat overmatig piekeren en angst heeft op de samenwerking tussen de verschillende systemen in je lichaam die kunnen leiden tot fysieke klachten. Er zijn dingen die je kunt doen, met inbegrip van veranderingen in je leefstijl, die manier waarop je reageert kunnen veranderen.

Welke leefstijl veranderingen kunnen helpen om overmatig piekeren te verminderen?

Overmatig piekeren en angsten veroorzaken een onbalans in je lichaam, er zijn echter veel opties om de harmonie tussen geest en lichaam te bevorderen.

  • Maak een afspraak met je huisarts. Laat je onderzoeken zodat je niet over je gezondheid hoeft te piekeren en gevoelens van angst worden opgewekt. Je arts kan medicijnen voorschrijven om je te helpen je angst en overmatig piekeren te beheersen.
  • Bezoek een sportschool, ga joggen of hardlopen, het liefst dagelijks. Wel in overleg met je arts. Begin afhankelijk van je conditie met een haalbare doelstelling. De chemische stoffen die tijdens matige lichaamsbeweging vrijkomen kunnen een zeer gunstig invloed hebben op de werking van je immuunsysteem. Regelmatig sporten is ook een zeer effectieve manier om je lichaam te leren om gaan met stress onder gecontroleerde trainingsomstandigheden.
  • Gebruik gezonde en evenwichtige voeding. Stress en veel piekeren maakt dat mensen soms te weinig, soms te veel eten en vaak ongezond. Denk aan je gezondheid wanneer je weer naar de koelkast ‘getrokken’ wordt, of langs een frietzaak komt.
  • Drink cafeïne met mate. Cafeïne stimuleert het zenuwstelsel wat kan leiden tot een nerveus en zenuwachtig gevoel.
  • Wees je bewust van je zorgen. Bedenk iets om je eraan te herinneren om te stoppen met piekeren.
  • Leer om te ontspannen. Dit is een fysiologische toestand die wordt gekenmerkt door een gevoel van warmte, rust en mentale alertheid. Het is heerlijk om het tegenovergestelde van de “vecht of vlucht” reactie te ervaren in je lichaam. Regelmatig ontspanningstechnieken oefenen kan de slopende effecten van stress tegengaan.
  • Met dagelijkse meditatie kun je doelbewust aandacht besteden aan wat er gebeurt op dit moment zonder na te denken over het verleden of de toekomst. Meditatie vermindert hormonen zoals cortisol en adrenaline, die vrijkomen tijdens de “vecht of vlucht” stress respons.
  • Bouw aan een sociaal netwerk. Chronische gevoelens van eenzaamheid en sociaal isolement maken het moeilijker om effectief stress te beheersen

Wil je op een natuurlijke manier je piekeren en stress aanpakken denk dan ook aan een homeopaat die ervaring heeft met het behandelen van stress. Door het gebruik van natuurlijke middelen word je op een holistische wijze begeleid om lichaam en geest beter in balans te krijgen.

[1] Nationaal Kompas Volksgezondheid, versie 4.17, 23 juni 2014. © RIVM, Bilthoven. http://www.nationaalkompas.nl/gezondheid-en-ziekte/ziekten-en-aandoeningen/psychische-stoornissen/angststoornissen/hoe-vaak-komen-angststoornissen-voor/

Attachment

Categoriën